Η κρυοπηξία (γνωστή και ως κρυοθεραπεία ή κρυοχειρουργική) είναι μία μη επεμβατική μέθοδος αντιμετώπισης δερματικών βλαβών. Υγρό άζωτο μέσω ειδικής συσκευής διοχετεύεται είτε με τη μορφή σπρέυ είτε με τη χρήση ειδικών probes. Έτσι δημιουργείται ένα ψυχρό έγκαυμα στο δέρμα, το βάθος του οποίου εξαρτάται από το χρόνο εφαρμογής της κρυοπηξίας. Το νεκρωμένο δέρμα αποπίπτει μαζί με τη «βλάβη», ύστερα από μερικές μέρες έως και μερικές εβδομάδες.
Η κρυοπηξία γενικά είναι ανώδυνη, όταν όμως πρόκειται να καταστραφούν μεγάλες βλάβες προηγείται η χρήση αναισθητικής κρέμας ή γίνεται τοπική αναιοσθησία. Η μέθοδος δεν εφαρμόζεται σε άτομα που έχουν δυσανεξία στο ψύχος, το σύνρομο Raynaud και κρυοσφαιριναιμία.
Εφαρμόζεται για τη θεραπεία:
• Καλοήθων βλαβών του δέρματος: μυρμηκίες, κονδυλώματα, πανάδες, χηλοειδή, αιμαγγειώματα, θηλώματα
• Προκαρκινικών καταστάσεων: ακτινικές υπερκερατώσεις
• Σε περιπτώσεις καρκίνων του δέρματος όπως το βασικοκυτταρικό και ακανθοκυτταρικό (σε αρχόμενα στάδια ή σε υπερήλικες ασθενείς με προβλήματα υγείας)
Επιπλοκές της μεθόδου είναι η υπερμελάγχρωση (καφέ κηλίδες) ή η υπομελάγχρωση (άσπρα σημάδια) οι οποίες υποχωρούν μετά μερικές εβδομάδες.
Η κρυοπηξία χρησιμοποιείται κυρίως στη δερματολογία αλλά και σε άλλες ειδικότητες όπως η ουρολογία, η νευροχειρουργική, η γυναικολογία, η γενική χειρουργική, η ογκολογία και η οφθαλμολογία.